Liên kết trực tuyến
Thời tiết
Giá vàng
Tỷ giá
Thống kê
Khách online : 36
Số lượt truy cập :
Di tích - Lễ hội
Xây dựng đền thờ Thái hoàng Thái hậu Mạc triều Vũ Thị Ngọc Toàn

 Công trình đã được khởi công từ ngày 10/11/2013 (mồng 8 tháng 10 năm Qúy Tị) tại Khu Di tích Vương triều Mạc (thôn Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng). Nơi đây sẽ phụng thờ Đức Thái hoàng Thái hậu – người họ Vũ, làng Trà Hương, huyện Nghi Dương, xứ Hải Dương (nay là thôn Trà Phương, xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng).

Bà Vũ Thị Ngọc Toàn từ nhỏ đã nổi tiếng là người con gái tài sắc, đức hạnh. Bà xuất thân từ một dòng họ nổi tiếng, được dạy dỗ giáo huấn chu đáo của gia đình. Mến mộ chàng trai làng chài nghèo, nhưng giàu ý chí và nghị lực, bà đã đến với Mạc Đăng Dung, nhận lời cầu hôn, giúp chàng đảm việc nhà, phụng dưỡng cha mẹ, nuôi dạy con cái. Còn chàng rảnh tay rèn võ, luyện văn, thi đỗ Đô lực sĩ, làm tới quan đầu triều, rồi thuận theo ý trời, lòng dân mong mỏi vào giờ Ngọ ngày 15 tháng 6 năm Đinh Hợi (1527) Thái Tổ đăng quang, Mạc triều khởi nghiệp, thịnh trị 5 đời, như sử sách chính thống của nước nhà đã ghi và gần đây dưới ánh sáng của tư tưởng đổi mới của Đảng, giới sử gia nước nhà đã từng bước làm rõ, khẳng định…

Đóng góp vào giai đoạn thịnh trị trong lịch sử của dân tộc, với tư cách là vợ đích vua Thái Tổ, chính cung Hoàng hậu Vũ Thị Ngọc Toàn không chỉ làm tốt việc cai quản cung mà còn là tấm gương sáng ngời về cốt cách, đức tính nghiêm minh, chính trực, thông minh, sáng suốt, nhân hậu, khiêm nhường; được các cung nữ kính tin, mến phục; các hoàng tử, công chúa, hoàng thân quốc thích, văn võ bá quan đều ra sức phụng sự Vương triều, thượng tôn pháp luật. Ngay cả đến thời con, cháu, chắt của bà làm vua, việc cai quản nội cung đều do các hoàng hậu đảm đương theo phép nước. Nhưng do tài đức, uy phong của Vương triều, của nội cung, bà chỉ “Chấp kỳ Đại cương” mà Vương triều Mạc không hề xảy ra hiện tượng hoàng thân quốc thích cậy thế lộng hành, không tài kém đức mà được tuyển bổ, được lấy đỗ hương cống, tiến sĩ. Hiếm có triều đại nào ở nước ta có được thành công này. Có thể nói “tất cả các chính cung hoàng hậu các đời vua khai sáng nước ta đều không bằng Hoàng hậu Vũ Thị Ngọc Toàn” (lời của nhà sử học Ngô Đăng Lợi).

Không chỉ quản lí tốt nội cung, Thái hoàng Thái hậu còn giành nhiều công sức, tiền của giúp nhà vua và Vương triều mở rộng sản xuất nông, công nghiệp, buôn bán, giao thương, chăm lo giáo dục, đào tạo nhân tài, tổ chức khoa cử, thiết lập trật tự, kỉ cương xã tắc. Bởi vậy, dưới thời Thái Tổ, Thái Tông mới có cảnh thái bình, thịnh trị như sử sách đã ghi: “Trong khoảng mấy năm, trộm cắp biệt tăm, súc vật chăn nuôi tối đến không phải dồn vào chuồng, cứ mỗi tháng một lần kiểm đếm thôi; ngoài đường không nhặt của rơi, vào nhà không phải cài cửa, được mùa liên tiếp, nhân dân bốn trấn đều yên ổn…”.

Thái hoàng Thái hậu đã giành gần như cả cuộc đời, toàn bộ tiền vàng bổng lộc, ruộng đất được hưởng, có được, dốc toàn tâm sức cho công cuộc chấn hưng, phát triển đất nước: tập hợp dân chúng khai hoang, mở rộng diện tích cây trồng, bỏ tiền của và ban ruộng đất cho nông dân, tá điền, xây cầu, mở chợ, giúp đỡ người nghèo, đặc biệt công cuộc trung hưng chùa Phật thời kì này đã lôi kéo hoàng thân, quốc thích cùng làm theo, gắn với truyền bá tư tưởng, đạo đức bao dung, hướng thiện, đồng thời với việc thiết lập, tuân thủ kỉ cương phép nước, liêm chính, chí công vô tư qua những lễ hội đặc sắc được lưu truyền, bảo tồn, phát huy trong cộng đồng đến ngày hôm nay. Ở bà, đã hội tụ đầy đủ ngũ phúc tam đa, ước nguyện hướng tới của người phương Đông. Thái hậu Mạc triều Vũ Thị Ngọc Toàn đã được tạc tượng thờ, khắc bia lưu giữ ở nhiều đình, đền, chùa không chỉ ở quê hương Trà Phương (Kiến Thụy) mà còn ở nhiều địa phương khác trải rộng khắp các tỉnh thành khu vực Đồng bằng Bắc Bộ. Gương sáng của Đức Thái hậu đã để lại cho nữ giới thời hiện đại nhiều bài học quý giá về tu dưỡng bản thân, về xây dựng gia đình, tề gia, trị quốc.

Tượng Thái hoàng Thái Hậu Vũ Thị Ngọc Toàn trong hậu cung của đền Hòa Liễu (bằng đá )

Chỉ khoảng một thời gian 6,7 tháng nữa ngôi đền sẽ khánh thành. Ban tổ chức dự kiến sẽ xong trước ngày húy kị của Thái hoàng Thái hậu nhằm ngày 15 tháng 6 Giáp Ngọ 2014. Đây là công trình thể hiện niềm tự hào của dòng họ Mạc, đồng thời cũng là của dòng họ Vũ. Hướng tới ngày đó, Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng cùng với sự nhiệt tình hưởng ứng, ủng hộ của bên ngoại – Hội đồng Vũ tộc Hải Phòng, sẽ tổ chức Lễ rước anh linh Thái hoàng Thái hậu về đoàn tụ với Thái Tổ và con, cháu Người tại mảnh đất Cổ Trai đế vương của ông cha để lại; tổ chức Lễ hội Vua bà hàng năm vào dịp ngày giỗ Thái hậu tại đây, cùng với Đại Lễ cúng giỗ Thái Tổ vào 22 tháng 8 âm lịch; Lễ khai bút đầu xuân hàng năm tại Khu Tưởng niệm, hy vọng sẽ đáp ứng ước nguyện bao đời của con cháu hai họ, nhu cầu thưởng thức văn hóa, tinh thần của các tầng lớp nhân dân. Đây sẽ là những cuộc lễ văn hóa tinh thần, tâm linh đặc sắc, góp phần phát huy các giá trị của Khu di tích. Qua đó, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương huyện Kiến Thụy và thành phố Hải Phòng.

 

Tài liệu tham khảo:

1.Nhà Mạc và dòng họ Mạc trong lịch sử (NXB Khoa học xã hội, H.1995)

2.Hồ sơ Di tích xếp hạng cấp quốc gia “Từ đường nhà Mạc ở Cổ Trai, Kiến Thụy”

3.Tư liệu điền dã sưu tầm ở Cổ Trai và Trà Phương (Kiến Thụy, Hải Phòng)

                                                                                Vũ Lệnh Năng (Nhà nghiên cứu lịch sử)

Bài viết liên quan